Twórczość Potockiego - przegląd i charakterystyka
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Pod względem formalnym twórczość Potockiego wypada na tle kunsztownej poezji epoki trochę staroświecko. Przeważający tradycyjny trzynastozgłoskowiec (7+6) o rymach parzystych czasem powoduje wrażenie znużenia, ale rekompensuje to niezwykłe wyczucie nastroju, umiejętność obserwowania szczegółu i barwnego, żywego opowiadania. Jego twórczość jest głęboko zakorzeniona w kulturze ziemiańskiej. Potocki to poeta o wielkim darze dostrzegania śmieszności, praktykuje prześmiewczą krytykę połączone z nieskrywanym dydaktyzmem. Jednak komizm, który jest niejako naturalną cechą jego wypowiedzi, czasem pojawia się również w miejscach niestosownych, co nie wpływa korzystnie na wartość artystyczną utworu. Poecie nie był też obcy koncept, miał zwyczaj wyzyskiwania stereotypów, doprowadzał je go granic absurdu, by uzyskać efekt śmieszności. Charakterystyczna dla jego poetyki jest również gra językowa.

Twórczość poety – szczególnie fraszki z „Ogrodu nieplewionego” - dostarcza współczesnemu czytelnikowi wiele wiadomości na temat ówczesnej obyczajowości. Utarło się mówić o tym liczącym ok. 2000 wierszy zbiorze jako po poetyckim pamiętniku ziemianina. I rzeczywiście czytelnik ma okazje obserwować niezwykle sugestywnie wymalowany obraz XVII wiecznej zbiorowości. Styka tu się frywolność z powagą, gorzka refleksja z dowcipem. Obok nagrobków pojawiają się epitalamia. Poeta dokonuje krytyki współczesnego chrześcijaństwa, leniwej szlachty, rozwiązłych kobiet, ciemnoty chłopskiej. Ostrze krytyki z reguły nie jest skierowane w grupę społeczną, ale w jej przywary. W zbiorze pojawiają się również wiersze o charakterze postulatywnym – np. opisujące idealną kobietę, związek małżeński, itp. Nie mało jest też utworów, które pisane były jedynie dla żartu. Naturalną konsekwencją zacięcia dydaktycznego poety jest ogrom sentencji i przysłów w jego twórczości. Badacze obliczyli, że w „Moraliach” znajduje się ok. 2000 paremii, a w „Wojnie Chocimskiej” 1100 (co oznacza że co dziesiąty werset to przysłowie lub zwrot przysłowiowy).

Język poety jest silnie związany z życiem codziennym, nie brak w nim zwrotów potocznych, charakteryzuje go ważkość, plastyczność, bogactwo leksyki oraz poprawność. Potocki korzystał również ze słów obcego pochodzenia, budował neologizmy (wśród nich najwięcej czasowników). Na poziomie fleksji, słownictwa i wymowy odnajdziemy w jego utworach wiele cech gwary małopolskiej. Pewną barierę dla współczesnego czytelnika tworzy skomplikowana składnia z często zaburzonym szykiem. Zdania są długie, wielokrotnie złożone, rozbudowane przez liczne wtrącenia.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Człowiek - analiza i interpretacja
2  Transakcja wojny chocimskiej – omówienie
3  słowniczek



Komentarze
artykuł / utwór: Twórczość Potockiego - przegląd i charakterystyka




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz:
     





    Tagi: